Panduan Permohonan Sijil Halal JAKIM Di Malaysia
Sijil Halal Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) melibatkan pematuhan syarat yang ketat untuk mana-mana perniagaan, namun ganjarannya adalah penyertaan dalam pasaran Halal yang kian berkembang.
Panduan ini merumuskan perkara utama daripada dua panduan rasmi JAKIM yang penting untuk mana-mana perniagaan yang ingin mendapatkan pensijilan Halal, tetapi hanya tersedia dalam Bahasa Melayu:
Selepas membaca panduan ini, pembaca akan memahami:
- istilah penting dalam proses pensijilan Halal
- keperluan umum permohonan untuk semua jenis perniagaan
- keperluan khusus berdasarkan kategori perniagaan
- yuran, tempoh proses dan tempoh sah sijil
- langkah-langkah permohonan, dan
- keperluan pematuhan selepas pensijilan
Jom mulakan.
Isi Kandungan
- Istilah penting
- Perniagaan yang layak mohon sijil Halal
- Syarat permohonan umum
- Cara JAKIM menentukan saiz operasi
- Syarat mengikut saiz operasi
- Yuran pensijilan Halal
- Langkah proses permohonan
- Tempoh sah sijil
- Pematuhan selepas pensijilan
- Pembaharuan sijil
- Biar MISHU bantu anda memohon sijil Halal
- Soalan lazim permohonan Sijil Halal
Istilah penting
Salah satu perkara paling penting dalam pensijilan Halal ialah sesebuah perniagaan tidak perlu dimiliki oleh orang Islam untuk memohon pensijilan Halal. Oleh itu, ramai pembaca panduan ini mungkin merupakan pemilik perniagaan bukan Islam.
Memandangkan JAKIM menggunakan banyak istilah Islam untuk menerangkan syarat sijil Halal, kami menggalakkan pembaca yang kurang biasa rujuk jadual di bawah dahulu atau kembali kepadanya jika keliru dengan bahagian seterusnya.
| Istilah | Ringkasan |
|---|---|
| Pensijilan Halal Malaysia (SPHM) | Sijil rasmi Halal oleh JAKIM mengesahkan sesuatu perniagaan, produk atau perkhidmatan mematuhi keperluan Halal |
| Sistem Pengurusan Halal Malaysia (MHMS) | Sistem yang dilaksanakan oleh perniagaan bagi memastikan pematuhan Halal sama ada melalui IHCS atau HAS |
| Halal Assurance System (HAS) | Sistem kawalan Halal yang menyeluruh bagi organisasi sederhana dan besar memastikan pematuhan Halal seluruh operasi |
| Internal Halal Control System (IHCS) | Sistem kawalan Halal yang lebih ringkas untuk organisasi kecil bagi memastikan jaminan Halal |
| Eksekutif Halal | Pekerja tetap Muslim warganegara Malaysia dengan Diploma Pengurusan Halal (atau setara) DAN Sijil Eksekutif Halal daripada penyedia berdaftar dengan JAKIM, bertanggungjawab memastikan pematuhan Halal syarikat |
| Penyelia Halal | Pekerja tetap Muslim Malaysia yang bertanggungjawab menyelia pematuhan Halal dalam kawasan pemprosesan, produk, perkhidmatan atau bahagian pengurusan |
| Jawatankuasa Halal Dalaman | Jawatankuasa yang dilantik secara rasmi oleh pihak pengurusan tertinggi untuk melaksanakan keberkesanan HAS |
| Pekerja Muslim | Pekerja Muslim Malaysia atau bukan warganegara yang bekerja di bawah kontrak perkhidmatan, selain Eksekutif Halal atau Penyelia Halal |
| Pemeriksa Halal | Individu Muslim yang berkelayakan untuk mengesahkan setiap peringkat proses penyembelihan mematuhi keperluan Halal |
| Penyembelihan (Sembelihan) | Kaedah penyembelihan haiwan Halal mengikut hukum Islam oleh seorang Muslim |
| Tauliah Penyembelih | Pensijilan daripada Pihak Berkuasa Agama Islam Negeri yang membenarkan seseorang melakukan penyembelihan Halal dan bertindak sebagai pemeriksa Halal |
| Hayah al-mustaqirrah | Keadaan yang mengesahkan bahawa haiwan masih hidup ketika proses penyembelihan |
| Najis | Kekotoran seperti darah dan air kencing yang menjejaskan kebersihan menurut hukum Syariah |
| Sertu | Proses penyucian sesuatu yang tercemar dengan najis mughallazah (najis berat) |
Kesimpulan penting ialah pemilik perniagaan boleh terdiri daripada pihak bukan Islam, tetapi tugas tertentu wajib menggaji pekerja Muslim Malaysia bagi memenuhi syarat sijil Halal.
Perniagaan yang layak mohon sijil Halal
Kami cuma nak jelaskan dahulu: Layak mohon tak semestinya terjamin akan dapat sijil!
JAKIM mengiktiraf sembilan skim pensijilan Halal, dan setiap satunya meliputi sektor tertentu:
- Produk F&B: Pengilang, pembungkus semula, dapur pusat dan pemilik jenama
- Produk kosmetik: Produk kegunaan luaran yang memerlukan notifikasi daripada NPRA
- Produk farmaseutikal: Ubat berdaftar dengan Pihak Kawalan Dadah (PBKD), racun dan makanan tambahan
- Premis makanan : Hotel, restoran, kafe, kantin, bakeri, katering, rangkaian makanan, dan kiosk
- Barangan pengguna: Produk dengan sumber bahan mentah meragukan atau bahan kimia pemprosesan
- Logistik: Perkhidmatan pengangkutan, penyimpanan dan peruncitan
- Rumah sembelihan : Kemudahan penyembelihan komersial untuk ayam dan haiwan ruminan
- Pembuatan kontrak (OEM): Pembuatan atau pembungkusan semula untuk jenama pihak ketiga
- Peranti perubatan: Produk perubatan yang berdaftar dengan Pihak Berkuasa Peranti Perubatan (MDA).
Mana-mana perniagaan yang termasuk dalam kategori di atas boleh memohon pensijilan Halal sekiranya memenuhi syarat tambahan yang ditetapkan.
Syarat permohonan umum
Sebelum mengemukakan permohonan pensijilan Halal, mana-mana perniagaan perlu memenuhi syarat berikut:
- telah beroperasi sepenuhnya sekurang-kurangnya tiga bulan
- mempunyai pendaftaran perniagaan yang sah dengan SSM
- mempunyai lesen premis yang sah daripada Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) untuk menjalankan aktiviti berkaitan, dan
- premis hanya mengendalikan serta menghasilkan produk Halal
Selain syarat umum di atas, ada juga syarat tambahan mengikut sektor:
| Kategori | Keperluan tambahan |
|---|---|
| Premis makanan | Pendaftaran Premis Makanan dengan Kementerian Kesihatan Malaysia |
| Kosmetik |
|
| Farmaseutikal |
|
| Peranti perubatan |
|
| Logistik |
|
| Rumah sembelihan | Mesti mempunyai Veterinary Health Mark (VHM) atau surat sokongan daripada Jabatan Perkhidmatan Veterinar (JPV) |
Setelah syarat di atas dipenuhi, perniagaan perlu seterusnya tentukan jika ia dikira sebagai operasi mikro, kecil, sederhana atau besar oleh JAKIM kerana yuran dan syarat pematuhan operasi akan berbeza.
Cara JAKIM menentukan saiz operasi
Secara amnya, JAKIM mengklasifikasikan pemohon kepada kategori mikro, kecil, sederhana atau besar berdasarkan jumlah pendapatan tahunan:
- Mikro: Kurang daripada RM300,000
- Kecil: RM300,000 – RM14,999,999
- Sederhana: RM15,000,000 – RM50,000,000
- Besar: Lebih daripada RM50,000,000
Terdapat dua pengecualian. Yang pertama ialah katering dan pusat konvensyen yang hanya mempunyai tiga kategori:
- Kecil: Kurang daripada RM500,000
- Sederhana: RM500,000 – RM5,000,000
- Besar: Lebih daripada RM5,000,000
Selain itu, rumah sembelihan turut dibahagikan kepada tiga kategori berdasarkan jumlah kapasiti pemprosesan harian.
| Kategori | Jumlah pengeluaran harian |
|---|---|
| Kecil | Ayam / Arnab: 1 – 2,999 ekor Kambing, Biri-biri, Rusa: 1 – 499 ekor Lembu, Kerbau, Unta: 1 – 49 ekor |
| Sederhana | Ayam / Arnab: 3,000 – 10,000 ekor Kambing, Biri-biri, Rusa: 500 – 700 ekor Lembu, Kerbau, Unta: 50 – 100 ekor |
| Besar | Ayam / Arnab: Lebih daripada 10,000 ekor Kambing, Biri-biri, Rusa: Lebih daripada 700 ekor Lembu, Kerbau, Unta: Lebih daripada 100 ekor |
Secara semula jadi, semakin besar sesebuah operasi, semakin tinggi tahap keperluan pengurusan dan pemantauan yang perlu dipatuhi, termasuk dari segi yuran pensijilan.
Syarat mengikut saiz operasi
Jika dua perniagaan dari sektor sama ingin memohon Sijil Halal, organisasi yang lebih besar akan tertakluk kepada syarat pengurusan dan kawalan lebih menyeluruh.
Sistem Pengurusan Halal
Operasi bersaiz sederhana dan besar mesti membangunkan serta melaksanakan Halal Assurance System (HAS) dan menubuhkan Jawatankuasa Halal Dalaman (Internal Halal Commitee) yang terdiri daripada sekurang-kurangnya empat ahli:
- pengerusi
- eksekutif Halal
- wakil bahagian perolehan
- wakil bahagian operasi
Operasi mikro dan kecil pula hanya perlu membangunkan serta melaksanakan Internal Halal Control System (IHCS) yang merangkumi ,polisi Halal, prosedur kawalan bahan mentah, dan prosedur kebolehkesanan (traceability).
Untuk maklumat lanjut, rujuk panduan Sistem Pengurusan Halal dan senarai soalan lazim Jawatankuasa Halal Dalaman kami.
Kakitangan
Operasi bersaiz besar dan sederhana mesti menggaji sekurang-kurangnya dua pekerja Muslim Malaysia tetap di kawasan pemprosesan serta seorang Eksekutif Halal bagi setiap cawangan.
Operasi kecil dan mikro pula hanya perlu menggaji sekurang-kurangnya seorang pekerja Muslim Malaysia tetap di kawasan pemprosesan serta seorang Penyelia Halal.
Yuran pensijilan Halal
Setiap permohonan tertakluk kepada yuran pemprosesan yang tidak boleh dikembalikan sebanyak RM20 untuk syarikat tempatan atau RM200 untuk entiti asing yang menjalankan pembuatan di Malaysia.
Yuran pensijilan tahunan pula dikenakan berdasarkan saiz operasi dan skim pensijilan:
| Kategori | Produk, Logistik, OEM, Peranti Perubatan & Dapur Pusat | Katering, Penyedia Perkhidmatan & Pusat Konvensyen | Rumah Sembelihan |
|---|---|---|---|
| Mikro | RM100 | – | – |
| Kecil | RM400 | RM100 | RM100 |
| Sederhana | RM700 | RM400 | RM400 |
| Besar | RM1,000 | RM700 | RM700 |
Yuran tambahan lain:
- RM100 setahun bagi setiap premis — premis makanan umum seperti restoran, bakeri, kiosk dan sebagainya
- RM500 setahun bagi setiap dapur/restoran — hotel bertaraf 4 bintang dan ke atas
- RM200 setahun bagi setiap dapur/restoran — hotel bertaraf 3 bintang dan ke bawah
- RM200 untuk tempoh 2 tahun — penambahan menu/promosi tambahan (khusus untuk premis makanan)
- RM50 setiap sijil — cetakan semula sijil untuk syarikat tempatan
- RM1,000 setiap sijil — cetakan semula sijil untuk syarikat berdaftar asing
- RM50 setiap poster — poster logo Halal (untuk premis makanan)
- RM100 setiap penerima konsainan — nota konsainan
Nota: Yuran di atas tidak termasuk caj pihak ketiga. Hubungi kami untuk mendapatkan bantuan berkaitan proses permohonan.
Langkah proses permohonan
Permohonan Sijil Pengesahan Halal Malaysia (SPHM) dibuat secara dalam talian melalui sistem MYeHALAL JAKIM .
Secara keseluruhan, proses permohonan lazimnya melibatkan tujuh peringkat utama.
| Langkah | Tindakan diperlukan | Tempoh |
|---|---|---|
| 1. Pendaftaran akaun | Mendaftar akaun di MYeHALAL | Biasanya disahkan dalam tempoh 24 jam bekerja |
| 2. Penghantaran permohonan | Menghantar permohonan Halal secara dalam talian | Pastikan borang diisi dengan tepat |
| 3. Penghantaran dokumen | Mengemukakan dokumen sokongan | Mesti dihantar dalam tempoh lima (5) hari bekerja selepas permohonan dalam talian dibuat |
| 4. Pembayaran yuran | Menerima surat bayaran daripada JAKIM dan menjelaskan yuran pemprosesan serta pensijilan | Mesti dibayar dalam tempoh 14 hari bekerja selepas menerima surat bayaran |
| 5. Audit lapangan | Audit dijadualkan dan dijalankan oleh pegawai pemeriksa, termasuk mesyuarat pembukaan, semakan dokumen, pemeriksaan premis, penyediaan laporan dan mesyuarat penutup | Ditentukan oleh JAKIM berdasarkan ketersediaan pegawai, dan premis perlu sentiasa bersedia |
| 6. Tindakan pembetulan (jika NCR dikeluarkan) | Pemilik perlu memberikan maklum balas bertulis mengenai pembetulan bersama dokumen dan gambar sokongan | Mengikut budi bicara pegawai tetapi biasanya sehingga 14 hari bekerja |
| 7. Keputusan akhir & pengeluaran sijil | Panel Pengesahan Halal membuat keputusan akhir | Jika diluluskan, sijil Halal dikeluarkan dalam tempoh lima (5) hari bekerja |
Nota: Sangat penting untuk semua peraturan berkaitan pematuhan Syariah dan kakitangan Muslim dipenuhi semasa audit lapangan dijalankan.
Tempoh sah sijil
Pemohon kali pertama biasanya akan diberikan sijil Halal dengan tempoh sah seperti berikut:
- 1 tahun untuk rumah sembelihan
- 2 tahun untuk produk makanan & minuman, premis makanan dan pengilang asing
- 3 tahun untuk kosmetik, farmaseutikal, barangan pengguna, logistik, OEM dan peranti perubatan
Perniagaan yang menunjukkan tahap pematuhan yang ketat sepanjang lima tahun berikutnya mungkin diberikan tempoh sah lanjutan selama lima tahun apabila mereka memperbaharui sijil Halal .
Seterusnya, mari kita lihat keperluan pematuhan selepas pensijilan.
Pematuhan selepas pensijilan
Selepas mendapat pensijilan, pemegang sijil Halal bertanggungjawab memastikan pematuhan berterusan termasuk memenuhi keperluan minimum kakitangan, menyimpan rekod harian dan melaksanakan sistem pengurusan Halal yang berkaitan.
JAKIM boleh menjalankan audit premis secara berkala dan tanpa notis bagi memastikan pematuhan berterusan. Semasa audit, pegawai perlu diberikan akses penuh kepada:
- seluruh kawasan premis
- dokumen berkaitan
- pekerja untuk sesi temu bual, dan
- sampel produk atau bahan berkaitan jika diperlukan
Penalti ketidakpatuhan
Sekiranya pegawai mendapati sesebuah premis melanggar keperluan Halal, tindakan boleh diambil bergantung kepada tahap kesalahan.
Terdapat tiga tahap ketidakakuran, dengan setiap tahap mempunyai tindakan yang semakin serius:
| Tahap | Tindakan / Penalti |
|---|---|
| Kecil | Amaran atau notis untuk memperbaiki isu dalam tempoh 14 hari. |
| Besar | Penggantungan segera sijil Halal sehingga tindakan pembetulan dilakukan dan status dipulihkan oleh panel. |
| Serius | Penarikan balik sijil Halal serta-merta, akaun MYeHALAL dibekukan sekurang-kurangnya tiga bulan, dan premis berkaitan turut boleh terjejas jika syarikat tersebut berfungsi sebagai dapur pusat . |
Jika sijil Halal digantung atau ditarik balik, perniagaan tersebut serta-merta dilarang menggunakan logo Halal Malaysia atau sebarang ungkapan atau label yang memberikan gambaran bahawa produk tersebut adalah Halal.
Senarai lengkap contoh kesalahan bagi setiap kategori boleh dirujuk dalam Bahagian 7 Manual Prosedur Pensijilan Halal Malaysia JAKIM . Namun, pendekatan terbaik adalah memastikan pematuhan sentiasa dikekalkan.
Pembaharuan sijil
Permohonan pembaharuan juga dilakukan melalui MYeHALAL dan boleh dihantar seawal enam bulan sebelum tarikh tamat tempoh sijil, dan tidak lebih daripada tiga bulan sebelum tarikh ini.
Produk baharu, premis baharu atau menu baharu tidak boleh ditambah melalui permohonan pembaharuan. Sebaliknya, permohonan berasingan perlu dibuat untuk perubahan tersebut.
Selepas pembayaran diterima, JAKIM akan jalankan audit lapangan bagi mengesahkan pematuhan berterusan. Jika tiada isu teratur, sijil Halal baharu boleh dikeluarkan.
Itu saja daripada kami, dan semoga berjaya dengan permohonan sijil Halal anda 🙂
Biar MISHU bantu anda memohon sijil Halal
Jika anda ingin memohon sijil Halal untuk kali pertama atau perbaharui sijil yang hampir tamat tempoh, kami sedia membantu menyediakan dokumen wajib, berhubung dengan pihak berkuasa, dan membimbing anda melalui setiap langkah.
Soalan lazim permohonan Sijil Halal
- Siapakah yang layak memohon Pensijilan Halal Malaysia?
💡 Mana-mana perniagaan yang berdaftar dengan Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM), Suruhanjaya Koperasi Malaysia (SKM) atau agensi kerajaan lain yang diiktiraf boleh memohon. Perniagaan tersebut juga mesti mempunyai lesen operasi yang sah daripada Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) serta telah beroperasi sepenuhnya sekurang-kurangnya tiga (3) bulan sebelum membuat permohonan. - Apakah skim pensijilan yang tersedia di bawah Program Pensijilan Halal Malaysia?
💡 Skim pensijilan yang tersedia termasuk Produk Makanan & Minuman, Produk Kosmetik, Produk Farmaseutikal, Premis Makanan, Barangan Pengguna, Perkhidmatan Logistik, Rumah Sembelihan, Pembuatan Kontrak (OEM) dan Peranti Perubatan. - Bolehkah syarikat menghasilkan produk Halal dan bukan Halal pada masa yang sama?
💡 Tidak. Secara amnya, syarikat tidak layak jika ia menghasilkan, memproses, mengedar atau menawarkan produk Halal dan bukan Halal dalam perniagaan yang sama. Syarikat juga tidak dibenarkan menggunakan nama jenama yang sama untuk produk Halal dan bukan Halal. - Berapakah jumlah pekerja Muslim yang diperlukan?
💡 Industri sederhana dan besar mesti mempunyai sekurang-kurangnya dua (2) pekerja Muslim Malaysia tetap di kawasan pemprosesan, manakala industri kecil dan mikro mesti mempunyai sekurang-kurangnya seorang (1) pekerja Muslim Malaysia tetap. - Apakah perbezaan antara Eksekutif Halal dan Penyelia Halal?
💡 Eksekutif Halal diperlukan bagi industri sederhana dan besar. Individu tersebut mestilah seorang Muslim Malaysia yang mempunyai kelayakan atau pengalaman berkaitan serta sijil yang diiktiraf JAKIM. Penyelia Halal pula biasanya diperlukan bagi industri kecil untuk memantau pematuhan Halal dalam kawasan pemprosesan. - Apakah Sistem Pengurusan Halal Malaysia (MHMS)?
💡 MHMS ialah sistem pengurusan yang digunakan untuk memastikan pematuhan Halal secara berterusan. Industri sederhana dan besar perlu melaksanakan Halal Assurance System (HAS) serta menubuhkan Jawatankuasa Halal Dalaman, manakala industri kecil dan mikro perlu melaksanakan Internal Halal Control System (IHCS). - Bagaimanakah cara memohon pensijilan Halal?
💡 Permohonan perlu dibuat melalui sistem dalam talian MYeHALAL. Dokumen sokongan kemudiannya perlu dihantar kepada pihak berkuasa berkaitan dalam tempoh lima (5) hari bekerja selepas permohonan dalam talian dibuat. - Apakah yang berlaku semasa proses audit Halal?
💡 Audit terdiri daripada Audit Kecukupan untuk menyemak dokumen dan Audit Lapangan, di mana pegawai bertauliah akan memeriksa premis bagi mengesahkan pematuhan terhadap keperluan Syariah dan teknikal Halal. - Berapakah kos pensijilan Halal Malaysia?
💡 Pemohon perlu membayar yuran pemprosesan sebanyak RM20. Yuran pensijilan tahunan adalah antara RM100 untuk industri mikro sehingga RM1,000 untuk industri besar. Premis makanan biasanya dikenakan RM100 setahun bagi setiap premis, manakala dapur hotel dikenakan RM200 atau RM500 bergantung kepada taraf bintang hotel. - Berapakah tempoh sah sijil Halal Malaysia?
💡 Sijil biasanya sah selama 1 tahun (Rumah Sembelihan), 2 tahun (Produk Makanan & Minuman dan Premis Makanan), atau 3 tahun (Kosmetik, Farmaseutikal, Barangan Pengguna, Logistik, OEM dan Peranti Perubatan). Syarikat yang mempunyai rekod pematuhan cemerlang mungkin layak menerima tempoh pensijilan selama lima tahun. - Bilakah saya perlu memperbaharui sijil Halal?
💡 Permohonan pembaharuan perlu dihantar antara enam (6) bulan hingga tiga (3) bulan sebelum sijil semasa tamat tempoh. Permohonan selepas tamat tempoh akan dianggap sebagai permohonan baharu. - Apakah nama produk atau jenama yang dilarang?
💡 Nama yang berkaitan dengan produk bukan Halal seperti ham, bacon, bir, rum, hot dog dan bak kut teh adalah dilarang. Label juga tidak boleh mengandungi nama Tuhan, simbol keagamaan atau tuntutan seperti “makanan Sunnah” melainkan dibenarkan oleh garis panduan berkaitan. - Di manakah logo Halal Malaysia boleh dipamerkan?
💡 Logo Halal Malaysia boleh dipamerkan pada pembungkusan produk yang disahkan Halal dan di premis makanan yang mempunyai sijil Halal. Bagi hotel, logo hanya boleh dipamerkan di dalam dapur yang disahkan dan tidak boleh dipamerkan di lobi hotel atau kaunter pendaftaran. Logo juga tidak boleh dicetak pada kad perniagaan. - Apakah kategori ketidakakuran Halal (NCR)?
💡 Ketidakakuran dikategorikan sebagai Kecil (isu teknikal ringan), Besar (isu teknikal serius atau penyalahgunaan logo Halal), atau Serius (pelanggaran Syariah seperti penggunaan bahan tidak Halal atau pelanggaran syarat penyembelihan Halal). - Apakah berlaku jika syarikat gagal mematuhi keperluan Halal?
💡 Bergantung kepada tahap ketidakakuran, pihak berkuasa boleh mengeluarkan amaran, menggantung sijil Halal atau menarik balik sijil tersebut sepenuhnya. Syarikat yang sijilnya ditarik balik juga boleh disenaraikan secara terbuka di Portal Halal Malaysia.